Bu bir veda yazısıdır... 

Bu blogu açtığımda yıl 2008'di ve bu yazıyı yazacağımı hiçbir zaman düşünmemiştim.

Blogumu ben yaşadığım sürece açık tutarım, bir şekilde devam ettiririm diye düşünüyordum.

Fakat artık bu blogu kapatmanın zamanının geldiğini düşünüyorum, bu kararı aslında geçtiğimiz yıl vermiş olmakla birlikte, kararımı gözden geçirmek için kendime 1 yıl daha süre verdim ve domaini yeniledim.

Geçen zaman içerisinde üzerine çokça düşündükten sonra kapatmanın daha doğru olduğuna karar verdim.

Neden Bu Kararı Aldım

Sevgili okur, gerçekten bu kararı almak benim için çok zor oldu. 

Dile kolay 2008'de daha sosyal medyalar bile hayatımızda doğru düzgün yok iken, ben blog yazmaya başladım. 

Aslında blog yazmaya daha erken başladım ama eski bloglarım bir arayıştı ve bir süre sonra hoşuma gitmediği için kapatmıştım. 

Kısaca 2000 yılından beri bir şeyler yazıyorum ve web siteleri oluşturuyorum diyebilirim.

İnsanın 18 yıldır emek verdiği bir şeyi terk etmesi hiç kolay değil, fakat bazen ite kaka ilerleyen şeylerden de kurtulmak, yükünü boşaltmak gerekir.

Ne demişler; fazla nostalji iyi değildir, insanı melankoliye sürükler.

Artan yapay zeka kullanımı neticesinde, bir çok web sitesinin trafiği düştü, kullanıcı etkileşimi azaldı, gelirleri de bununla birlikte azaldı.

Ben, blogumu hiçbir zaman gelir elde etmek için planlamadım, içeriğini de bu yönde oluşturmadım, böyle bir düşünceye de hiçbir zaman girmedim, masraflarını da 18 yıl boyunca kendi cebimden karşıladım. 

Benim motivasyonum her zaman; kişisel düşüncelerimi ve bilgimi paylaşmak üzerine oldu.

YZ'nin insanların hayatında yer almasıyla birlikte blogların da içerik anlayışı değişmek zorunda kaldı. 

Hayalmeyal'in konseptinde yer alan içerikler artık YZ ile karşılanabiliyor, hatta daha geniş kapsamlı karşılayabilirsiniz, bu yüzden içerik konsepti karşılıksız ve bununla birlikte de benim gözümde gereksiz kalmaya başladı, bloga gelen trafik giderek azaldı, her ne kadar google'ın yeni YZ destekli aramasında sitelere referans verilmeye başlanmış olması ile birlikte trafik bir miktar arttı ama bir anlam ifade etmiyor artık.

Tüm bunların sonucu olarak, bu blogu yaşatma motivasyonumun karşılığının olmadığını hissetmeye başladım ve bir süre sonra da içerik üretme isteğim azaldı.

Bu nedenle artık hayalmeyal.org için içerik üretmiyorum ve bir süre sonra hayalmeyal.org adresinden erişilemiyor olacak.

İçeriği silmeyeceğim, bu blog blogspot alt yapısını kullanıyor, domain masrafım yok, bu nedenle ücretsiz bir domain ile içeriğe ulaşılabilir olunacak.

Şu an karar vermedim ama url için iki seçeneğim var belki başka bir şey de gelebilir aklıma,

1. Seçenek - hayalmeyalblog.blogspot.com
2. Seçenek - hayalmeyal.esersevinc.com.tr  

Yeni Bloguma Davetlisiniz

Şahsi olarak yazmayı sevdiğim için, bu tutkumu bırakmak istemiyorum. Bu nedenle de daha kişisel bir blog oluşturmaya karar vardim.

www.esersevinc.com.tr adresinden yeni bloguma erişim sağlayabilirsiniz.

İçerik olarak kısıtlı bir konsepti bulunuyor.

Öncelikli olarak; iş hayatımdaki deneyimlerimi aktarıyorum, çünkü YZ size deneyim anlatamaz, genel olarak ortalamayı aktarır ve her duruma karşılık ortalama bir tecrübe okursunuz, fakat kişisel bloglarda, tamamen kişisel deneyimleri okuyabilirsiniz.

Teknoloji sektöründe çalıştığım için teknoloji üzerine yine kişisel görüşlerimi aktardığım yazılar bulunmakta.

Okumayı ve yazmayı sevdiğim için, okuduğum kitapları ve yazdığım deneme yazılarını da paylaşıyorum,, ilerleyen dönemde, denemelere ilave olarak öykü / kısa hikaye de yazarak blogumda paylaşmaya çalışacağım.

Her ne kadar insanlar artık okumak yerine dinlemeyi tercih etse de, yazma becerimi kaybetmemek için yazmaya devam etmek istiyorum.

Bu yazıyı buraya kadar okuyan herkese teşekkürler.

Her şey bir gün hayal meyal hatırlanır...

Son zamanlarda sosyal medya dünyasında kafalar biraz karışık değil mi? 

Özellikle Twitter'ın (pardon, artık X'in) son dönemdeki değişimleriyle bir çoğumuz alternatif arayışına girdi.

Bugün sizlerle iki popüler seçeneği, Bluesky ve Mastodon'u lafı fazla uzatmadan, en basit haliyle madde madde karşılaştırmaya çalışacağım.
 

Nereden Çıktılar?

Bluesky, Twitter'ın eski patronu Jack Dorsey'nin 2019'da başlattığı bir proje. Başlangıçta Twitter için merkezi olmayan bir standart geliştirme hedefiyle yola çıktılar ama malum, Elon Musk olayından sonra bağımsız bir platforma dönüştüler.

Mastodon ise 2016'dan beri aramızda. Eugen Rochko tarafından geliştirilen, kâr amacı gütmeyen bir Alman projesi. Twitter karmaşası yaşanırken popülerliği arttı ve topluluk desteğiyle hızla gelişti.
 

İki Platform Arasındaki Temel Farklar

Teknoloji ve Protokol

• Bluesky: AT Protokolü üzerine kuruludur. Bu protokol, kullanıcıların hesaplarını ve takipçilerini farklı uygulamalar arasında taşıma özelliği sunar
• Mastodon: ActivityPub protokolünü kullanır. Bu, daha geniş bir federasyon ağına entegre olmasını sağlar ancak hesap taşınabilirliği sınırlıdır

Yapı ve Yönetim

• Bluesky: Şirket destekli bir platformdur. Başlangıçta Jack Dorsey tarafından finanse edilmiştir ve kurumsal bir yapıya sahiptir
• Mastodon: Topluluk destekli ve kâr amacı gütmeyen bir projedir. Gelişimi bağışlar ve topluluk katkılarıyla sürdürülür

Kullanıcı Deneyimi

• Bluesky: Twitter benzeri bir arayüz sunar, bu da eski Twitter kullanıcıları için tanıdık bir deneyim sağlar
• Mastodon: Daha farklı bir arayüz ve deneyim sunar. Kullanıcılar, farklı sunucular (örnekler) arasında seçim yapabilir

Moderasyon

• Bluesky: Otomatik moderasyon sistemini kullanır. Bu, hızlı ancak bazen esnek olmayan bir denetim sağlar
• Mastodon: İnsan eliyle moderasyon yapılır. Her sunucunun kendi kuralları vardır, bu da daha esnek bir yapı sağlar

Gizlilik ve Veri Kontrolü

• Bluesky: Hesap taşınabilirliği sunar, ancak 2FA (iki faktörlü kimlik doğrulama) desteği yoktur ve veri ihracı özellikleri hala gelişim aşamasındadır
• Mastodon: 2FA desteği sunar ve kullanıcıların verilerini ActivityPub uyumlu bir formatta taşımasına izin verir

Topluluk ve Finansman

• Bluesky: Şirket destekli olduğu için reklam veya diğer gelir modellerine yönelebilir
• Mastodon: Topluluk tarafından finanse edilir ve reklam içermez, bu da daha özerk bir yapı sunar

Hangisini Seçmeli?

Bluesky'ı Tercih Etmek İçin Nedenler

• Twitter Benzeri Deneyim: Eski Twitter kullanıcıları için tanıdık bir arayüz ve kullanım deneyimi sunar
• Basit İçerik Keşfi: Algoritmik akışlar ve hashtag kullanımı, içerik keşfini kolaylaştırır
• Hesap Taşınabilirliği: AT Protokolü sayesinde hesabınızı farklı uygulamalar arasında taşıyabilirsiniz

Mastodon'u Tercih Etmek İçin Nedenler

• Topluluk Odaklı Yapı: Kâr amacı gütmeyen ve topluluk destekli bir platformdur. Daha özelleştirilmiş ve topluluk odaklı bir deneyim sunar
• Esnek Moderasyon: Her sunucunun kendi kuralları ve insan eliyle moderasyonu vardır
• Derinlemesine İçerik Keşfi: Farklı sunucular ve topluluklar, daha çeşitli içerik bulmanızı sağlar

Hangi Kriterlere Göre Karar Verebilirsiniz?

• Kullanım Kolaylığı: Bluesky, daha basit ve Twitter benzeri bir deneyim sunar.
• Topluluk ve Kişiselleştirme: Mastodon, daha topluluk odaklı ve kişiselleştirilmiş bir deneyim sunar.
• Gizlilik ve Kontrol: İki platform da telefon numarası istemez, ancak Mastodon daha fazla gizlilik ve veri kontrolü sunar

İçerik Keşfi: Bluesky algoritmik akışlarla hızlı keşif sağlarken, Mastodon topluluk odaklı ve derinlemesine bir keşif deneyimi sunar, algoritma yoktur.

Özet:

• Bluesky: Tanıdık bir deneyim, hesap taşınabilirliği, şirket destekli.
• Mastodon: Topluluk odaklı, esnek moderasyon, kâr amacı gütmeyen yapı.

Her iki platformun da kendine göre artıları var. Mastodon daha olgun ve topluluk odaklı bir deneyim sunarken, Bluesky tanıdık ve kolay bir geçiş vadediyor. Benim tavsiyem, her ikisini de bir süre deneyip size hangisi daha iyi geliyorsa onu tercih etmeniz.

Not: Bu karşılaştırma 2025 yılının başlarındaki durumu yansıtıyor. Sosyal medya dünyası hızla değiştiği için bazı özellikler güncellenmiş olabilir.

Kişisel Tercihim

Her iki platformda da hesabım bulunuyor fakat ben kişisel olarak Mastodon'u tercih ediyorum, takip ettiğim hesaplar, gündem vs... her zaman önce Mastodon üzerinden ilerliyor, Blusky daha çok Mastodon hesabımın kopyası.

Mastodon'un kendine has kullanıcı yapısı, siyasi ve ülke gündemine dair çok fazla içerik barındırmaması, tercih sebebim.

İçerik üretirken bir nişe sahip olmanın önemi büyüktür. Niş, belirli bir konuda uzmanlaşmanızı ve hedef kitlenizi oluşturmanızı kolaylaştırır. İnternet, her gün milyonlarca yeni blog yazısı, video ve podcast ile dolup taşmaktadır. Bu rekabet ortamında dikkat çekmek için belirli bir alana odaklanmak şarttır. Örneğin, teknoloji, sağlık, bahçecilik gibi bir niş seçerek, o alanda otorite olabilir ve değerli içerikler üretebilirsiniz. Bu, izleyicilerinizin size güvenmesini ve sadık bir kitle oluşturmanızı sağlar.

Neden Bir Nişe Odaklanmalısınız

Sonuç olarak, niş daraltmak faydalıdır ve size bir avantaj sağlayabilir, ancak nişinizi bulamadığınız için içerik oluşturmamak iyi bir durum değildir. İçerik oluşturmanız gerekir ve bu yolculukta, içerik ürettikçe nişinizi bulacaksınız, bu yüzden içerik üretmeye odaklanın.

Eğer nişinizin ne olduğuna zaten karar verdiyseniz, düşünmek yerine içerik üretmeye odaklanın. Her zaman şunu unutmayın.

Başarı için gerekli olan şey başlamaktır; başlamazsanız hiçbir şey elde edemezsiniz, bu yüzden fikirleriniz üzerine uzun uzadıya düşünmek veya başkalarının onayını almaya çalışmak yerine başlayın.

Gel gelelim bunları bilen ben, bunları uygulamadım, çünkü;

• Tek bir konuya odaklanmak istemedim
• Fazla vakit ayırmak istemedim
• Bu işten yüksek gelir beklentisinde olmadım
• Blog mantığında düşünerek değişen ilgi alanlarıma göre içerik ürettim

Fakat artık bir değişiklik yapmaya karar verdim.

Bisiklet ve Erkek modası, maskülenite ve yaşam stili üzerine içerik üretmeyi seviyorum, bu konularda bilgi birikimim fazlaca mevcut ve her zaman da ilgili alanlarımda bulundular.

Bu sebeple bu iki konu hakkında farklı web siteleri üzerinden ilerlemeye ve gerçek bir profesyonel gibi içerik üretmeye karar verdim.

Hatta içeriklerimi belirli bir olgunluğa getirdikten sonra, youtube içerikleri de üretmeyi planlıyorum.

Burası ( www.hayalmeyal.org ) blog olarak hayatına devam edeceği için, niş bir konuda kalamayacağım, fakat içeriğini daha da daraltarak bisiklet, yazarlık ve linux üzerine içerik oluşuyor olacak. Son olarak eski nesil blogger olarak izlediğim filmler/diziler, okuduğum kitaplar hakkında da paylaşımlar yapıyor olacağım.

Erkek modası, maskülenite ve yaşam stili üzerine;  www.klasadam.com adresinden devam ediyor olacağım

Bu tür konularda ben her zaman şunu ifade ederim; üzerinde çalışacağın konuya yeterince zaman ayırır isen, her konuda belirli bir seviyeye gelebilirsin.

Geriye sadece zaman ayırmak kaldı.

İnsanlar, bilgilerinin olmadığı, fakat üzerine ahkam kesmek istedikleri konularda, görüşlerini verilerle destekleyerek daha inandırıcı olmak için genellikle ".... %99'u ....." şeklinde bir cümle kurarlar.

Post by @esersevinc@mastodon.social

View on Mastodon

Konu hakkında örnekler:

1. %99'u Müslüman olan ülkemizde...."
2. iPhone kullanıcılarının %99'u hava atmak için iPhone kullanıyor
3. Orta Doğuda yaşayanların %99'u cahildir"
4. Amerikalıların %99'u coğrafya bilmez
5. Kadınların %99'u spordan hoşlanmaz
6. Yüksek lisans öğrencilerinin  %99'ı inektir
7. Doktorluk okuyan öğrencilerin %99'u inektir
   
8. Yazılımıcıların %99'u asosyaldir / bilgisayar başından kalkmaz vb...
   
9. vb...
   

bu örnekler daha da çoğaltılabilir. 

Yanılgılar, argümanları mantıksal olarak sağlam olmayan hale getiren hatalı muhakeme türleridir. Bilişsel Terapi Teknikleri Yeni El Kitabı'na(The new handbook of cognitive therapy techniques) göre, bunlar "genellikle kanıtlanmış gerçeklermiş gibi ses çıkaran bir inançla sunulan kanıtlanmamış iddiaları" içerir. 

Özellikle gayriresmi yanılgılar, televizyon ve gazete gibi kitle iletişim araçlarında sıklıkla bulunur.

Yanılgıları anlamak, sizin bunları kendi ifadelerinizde veya başkalarının ifadelerinde hemen tanımanızı sağlar. 

Yanılgılardan kaçınmak ise, sizin sağlam argümanlar üretme yeteneğinizi geliştirir.

Yanılgılar, ikna etme amacıyla bir noktayı iletmek için geçerli akıl yürütmenin yerine kullanılır. Günümüzdeki kitle iletişim araçlarındaki örnekler arasında propaganda , reklamlar , siyaset , gazete köşeyazıları ve görüşe dayalı haber programları bulunur ancak bunlarla da sınırlı değildir.

Richard Whately (1787–1863) bir yanılgıyı genel olarak "eldeki mesele hakkında kesin sonuç verdiğini iddia eden, ancak gerçekte öyle olmayan herhangi bir argüman veya görünürdeki argüman" olarak tanımlar.

Yanılgıların bir çok sebebi var, bizim bu örnekteki yanılgı türü "Aceleci Genelleme" oluyor.

Aceleci Genelleme

Aceleci genelleme, yetersiz bir örneklem temelinde (genellikle atipik veya çok küçük olduğu için) bir grup veya vaka dizisi hakkında varsayımlarda bulunmak olarak tanımlanır . İnsanlar hakkındaki klişeler ("kardeşlik çocukları ayyaştır", "lisansüstü öğrencileri inektir", "kadınlar spordan hoşlanmaz" vb.) bu ilkenin yaygın örnekleridir.

Aceleci genellemeler genellikle şu şekilde bir örüntüyü takip eder:

• X, A için doğrudur.
• X, B için doğrudur.
• Dolayısıyla X, C, D vb. için doğrudur.

Bunlar; hiçbir zaman geçerli bir mantıksal çıkarım olmasa da, istatistiksel gerekçelerle birlikte böyle bir çıkarım yapılır ise, yine de ikna edici olabilir. 

Bunun nedeni, yeterli deneysel kanıtla, genellemenin artık aceleci olmamasıdır.

Birisi sizin etrafınızda, dinlediğiniz bir TV programında, okuduğunuz bir yazıda "... %99 ..." içeren bir iddiada bulunuyor ise bu iddianın tamamen yanlış olduğuna emin olabilirsiniz ve buna göre kendisine ve fikirlerine değer biçebilirsiniz.

Eğer siz de benim gibi Y kuşağı iseniz; bundan çok uzun yıllar önce hayatımıza giren sosyal medya sitelerinin/uygulamalarının, zamanımızın önemli bir kısmını günden güne işgal etmesine şahit olmuşsunuzdur. Bu konuda adeta, yavaş yavaş ısıtılan sudaki kurbağalar gibiyiz.

Bazı seçilmiş kişilerin bu mecralardan bir şekilde uzak kaldıklarını gördükçe ilk zamanlar buna çok şaşırıyordum, şimdilerde ise ufak bir kıskançlıkla birlikte acayip imreniyorum.

İnternetin hayatımıza ilk girdiği dönemlerde, hangi sosyal medya sitesi açılsa koşa koşa gidip, hemen kendimize bir kullanıcı açıyor, oraların değerlenmesini bekliyorduk. 

Maalesef o dönemde çalıştığım işin gerekliliği olarakta bolca sosyal medyayı takip etmem, dinamiklerini anlamam ve buna göre reklam kampanyaları, pazarlama stratejileri oluşturmam gerekiyordu.

Hal böyle olunca, kullanmadan duramadım ve seçilmiş kişi olma şansımı iş nedeniyle kaybetmiş bulundum. Gerçi itiraf etmek gerekir ise, iş nedeniyle kullanmak zorunda kalmasam dahi kendim her türlü bulaşırdım, orası ayrı bir konu.

Gel zaman git zaman, sosyal medya ile fazlaca haşır neşir olduktan sonra, bahsettiğim o işten ayrıldım, işten ayrıldıktan çok kısa bir süre sonra da ilk olarak o zamanın Twitter'ı şimdinin X'i hesabımı tek tıkla kapattım. 

Bu inanılmaz bir rahatlama yarattı, twitterın o kavgacı, herkesin karşı tarafı kötülediği ve bkötü bir olayın tamamen karşı tarafın suçu olduğuna ölümüne inandığı, körü körüne bir şeyleri savunmanın ve kutuplaşmanın zirvesi olan lanet olası toksik ortamından hızlıca uzaklaşmış oldum.

Uzunca bir süre Facebook ve Instagramı aktif bir şekilde kullandıktan sonra, facebook kullanımım yıllar içerisinde giderek azaldı, son dönemlerde de sadece hobi gruplarını takip ediyordum diyebilirim. Geçtiğimiz sene içerisinde de uzun zamandır aktif kullanmadığım belki de login bile olmadığım Facebook hesabımı da kapattım.

Yıllar içerisinde yukarıda saydığım ve saymadığım (örneğin FriendFeed,StumbleUpon, foursquare) sosyal medya mecralarından elimde geriye bir tek Instagram kaldı.Neyse ki IQ'dan yoksun topluluk olan TikTok'a hiç bulaşmadım.

Bu noktada iş için kullandığım LinkedIn'i kapsam dışı bıraktığımı belirtmek isterim.

Dijital Detoks: Hayatımı Değiştiren Karar

Bundan yaklaşık tam bir yıl önce, fazlaca telefon ve bununla birlikte sosyal medyada zamanımı harcadığımı farkederek kendime bazı kısıtlar getirmiştim. Instagramda her 10dk'da bir uyarı çıkıyordu ve 1,5 saat sonunda otomatik kapanıyordu, telefonun ekran açık kalma süresine göre uyarı oluşturma vb... tetikleyiciler kurdum ki buralara harcadığım zamanı kontrol edebileyim. Oldukça da işe yaradığını söyleyebilirim, hatta bununla ilgili de bir yazı yazmıştım, linki bu yazının en altında, merak eden olur ise okuyabilir.

Son Instagram yasaklarıyla birlikte, bir farkındalık daha oluştu bende. 

Bu lanet olası Instagram her günümden 1,5 saat çalıyormuş ve bence bu harcanan vakitten daha fazla problem yaratan tarafı ise; herhangi başka bir konuya odaklanmamı engelliyor, başka bir konuda çalışmaya başlasam bile konsantrasyonumun içinden geçiyormuş. 

Kaldı ki öyle her fırsatta telefona bakan birisi değilimdir, hatta öğlene kadar arama ve whatsapp/sms dışında bildirim dahi çalmaz telefonumda, durum bende böyleyken bütün gün elinde telefonla zombi gibi dolaşanların vay haline ki vay.

İşin özü aslında, zaten bilgisayar başında çalışan birisi olarak beynimi ve gözümü dinlendirmem ve kafamı toparlamam gereken zamanlarda, elime telefonu alıp zamanımı ve beynimi öldürüp işe geri dönmeye çalışıyormuşum. O dönem çok etkilediğini düşünmüyordum, çünkü telefon kullanma oranım günde 2 saati aşmıyordu, aklımca bunu kontrol altında tutuyordum ama instagramı kesintisiz bir şekilde kullanmayınca aslında ne kadar da çok etkilediğini farkettim.

Hızlı bir karar ile instagram yasağı kalkmadan telefonumdan uygulamasını kaldırdım. Çünkü yasak olduğunu bilsem bile ilk zamanlar elim uygulamaya gidiyordu, bunu ortadan kaldırmak için uygulamayı kaldırdım ve beynim ikna oldu uygulamanın olmadığına, elim de gitmez oldu.

Yasak kalktıktan sonra uygulamayı tabi ki yüklemedim, tarayıcıdan bir kaç kez girdim ama hiç bakasım da gelmedi açıkçası, çünkü kullanmadığımda ne kadar da iyi olduğunu keşfetmiştim bir kere.

Instagramı da kapatmayı düşünmekle birlikte, bir çok farklı nedenden dolayı yüz yüze görüşemediğim ya da asla haber alamayacağım arkadaşlarımdan sadece oradan haberdar olabiliyorum. Bu açıdan kapatmaya da elim gitmiyor.

Peki en son ne zaman girdin derseniz, sanırım bu yazıyı yazdığım günden 5-6 gün önceydi.

Sosyal medya kullanımını bıraktıktan sonra, bol bol zamanımın olduğunu farkettim ve uzun zamandır yapmayı planlayıp, üşengeçlikten ve zamansızlıktan bir türlü başlayamadığım konulara odaklanıp üzerlerine çalışmaya başladım.

Büyük konuşmak istemiyorum ama bundan sonraki hayatımda, olabildiğince az belki de hiç sosyal medya kullanmamaya özen göstereceğim, bunun yerine kendi yapacaklarıma odaklanmaya çalışacağım ama olur ama olmaz.

Siz de sosyal medya uzaklaşarak, sevdiklerinize daha fazla zaman ayırabilirsiniz, daha fazla kitap okuyabilir, dışarıda daha fazla aktivite planlayabilirsiniz.

Sizin de bloğunuz varsa daha fazla içerik üretebilir, uzun zamandır ertelediğiniz ama öğrensem iyi olur dediğiniz konularda eğitim almaya başlayabilirsiniz.

İnanın şu ankinden çok daha fazla zamanınız olacak ve bir şeyler yapmak için içinizde bir heves doğacak. 

Sanırım Z kuşağında eylemsizlik, her şeyi hazır bekleme davranışının temelinde bu durum yatıyor.

Sen de sosyal medyanın aşırı kullanımından şikayetçi isen, daha verimli bir yaşam sürmek ve dijital bağımlılıktan kurtulmak istiyor isen sen de sosyal medya detoksu yapabilirsin.

İlgilenenler için: Telefon ve Sosyal Medya Bağımlılığından Nasıl Kurtulunur

Sizin bu konuda önerileriniz ya da itirazınız var ise yorumlarda buluşalım

Bundan yaklaşık 16 yıl önce (2008 yılında) https://hayalmeyal.org adresinde düzenli blog yazmaya başladım. 

Hayalmeyal.org'da blog yazmaya başlamam da, aslında daha da uzun soluklu bir sürecin sonucuydu, bu yazımda o süreçten bahsetmeyeceğim, sonraki yazılarımın konuları arasına ekledim, en kısa sürede yazacağım.

Blog Yazmanın Kısa Tarihçesi

Blog yazmak, kişisel web sayfalarının yaygınlaşmasıyla birlikte 90'lı yılların sonunda ortaya çıkmaya başladı ve günümüzde dijital iletişimin görünmeyen yüzünde kalan ama hala temelini oluşturan içeriklerdir. 

Basitçe ifade etmek gerekirse, blog bir kişinin düşüncelerini, deneyimlerini ve bilgilerini düzenli olarak paylaştığı bir online platform diyebiliriz.

Blog Yazmanın Başlangıcı, Günümüz ve Geleceği

Kişisel Günlükler: İlk bloglar, kullanıcıların kişisel deneyimlerini, düşüncelerini ve ilgi alanlarını paylaştıkları dijital günlükler şeklinde ortaya çıktı.

Web 2.0'ın Etkisi: Web 2.0 ile birlikte internetin etkileşimli hale gelmesi, blogların daha sosyal ve topluluk odaklı bir yapıya kavuşmasına olanak sağladı. Kullanıcılar artık sadece içerik üretmekle kalmayıp, diğer blog yazarlarıyla etkileşime geçebiliyor, yorum yapabiliyor ve paylaşımlarda bulunabiliyordu.

Günümüzde: Bloglar, kişisel günlüklerden profesyonel bir iletişim aracına dönüştü. Artık herkes, her konuda blog yazabiliyor ve bu yazılar sosyal medya sayesinde milyonlarca kişiye ulaşıyor. Şirketler de blogları, ürünlerini tanıtmak ve müşterilerle iletişim kurmak için kullanıyor. Bloglar, mobil uyumlu hale geldikçe ve sosyal medya ile de destelendikçe para kazanmakta mümkün hale geldi. Her ne kadar ülkemizde Türkçe içerikle çok iyi gelirler elde etmek mümkün olmasa da (Blog yazarak vloglar gibi yüksek gelir elde etmek çok zor) ufak bir blog bile kendi masrafını karşılayabilecek düzeye ulaşabilir.

Özetle, bloglar, kişisel bir alandan tüm dünyaya açılan bir iletişim platformuna dönüştü.

Gelecekte: Bloglar, yapay zeka ve yeni teknolojilerle daha akıllı ve etkileşimli hale gelecektir. Sesli ve görüntülü içerikler daha ön plana çıkmaya başlayacaktır, sanal gerçeklik deneyimleri bloglara entegre olur, içerikler kişiye özel olarak üretilebilir, sosyal medyanın değişen yapısı ile uyumlu içerikler artabilir.

Kısacası, bloglar sadece yazılar değil, etkileşimli deneyimler sunan platformlara dönüşür. 

Tabi burada Google ve alternatif arama motorlarının SEO açısından neyi değerlendirip ön plana çıkaracağı da önemli.

Çoğu blog yazarı SEO uyumlu içerikler yazıyor, Google ne dayatır ve bir web sitesinden ne bekler ise yazarlar da ona yanıt vermeye çalışıyor, bu da blogların özgünlüğü azaltıyor, yapay zekadan alınan bazı içeriklerle birlikte daha tek düze blog içeriklerinin yükselmesine neden oluyor.

Bloglar, Google ve sosyal medya arazında büyük bir uyumsuzluk var.

Sosyal medyada hızlı içerik tüketimi, kısa ve öz okunacak bilgi, hızlıca içeriği anlatan video ile çok kısa sürede içerik tüketiliyor.

Google ise; iyi bir içerik için en az 1500+ kelimelik içerik bekliyor. İçerik uzun olunca okuyucu sıkılıyor, atlayarak okuyor ya da sayfayı terk ediyor.

2024 Bloglama İstatistikleri,

Bloglama İstatistikleri, Trendleri ve Verileri hakkında daha detaylı bilgiye ulaşmak için bu kaynağı inceleyebilirsiniz: https://www.wpbeginner.com/tr/research/2022-blogging-statistics-trends-data-ultimate-list-updated/

Kişisel Olarak Blog Yazmak

Ben blog yazmaya başladığımda; blog yazmak demek; geçmiş yaşananlar, günlük olaylar ve gelecek hakkında kişisel görüşlerin yazıldığı, bir nevi kamuya açık günlük tarzındaydı.

Sonrasında değişen okuyucu kitlesi, okuyucuların beklentileri, yazarın kişisel hevesleri derken içerik genişledikçe genişledi.

Google'ın uzun ve anahtar kelimelerle optimize edilmiş içerikleri tercih etmeye başlaması ile birlikte fazla okunmayan bu tür kişisel blog yazıları da web sitesine olumsuz bir değer kattığı için, kişisel bloglar ya da kişisel blog içerikleri popülerliğini kaybetmeye başladı.

Kişisel blog yazanlar hala var mıdır? Emin değilim, uzun zamandır rastlamadım, çünkü lanet olası arama sonuçlarından o yazarlara erişilemiyor, bir dönem sıkça kullandıpım ama sonrasında yazarları tarafından ufak ufak terkedilmeye başlayan blogsözlükten buluyordum bu tür blogları.

Neyse, çok çok çok uzun zamandır twitter kullanmadığım için arada bir söylemek istediğim gündeme dair şeyleri söyleyemiyorum, google açısından değerli içerik olmayan ama kısa ve faydalı olabilecek konuları yazmıyorum, bazen kısa hikaye yazmak, denemeler yapmak ve yayınlamak istiyorum ama web sitemin konseptiyle uyuşmuyor vb... nedenlerden dolayı, blogların özüne dönüp "Hakiki Saf Blog" açma kararı aldım.

Bu bloğun içeriğini ağırlıklı olarak aşağıdaki şu konular oluşturmakla birlikte, herhangi bir konu üzerine de yazı bulabilirsiniz.

• Bisiklet ile yaşadığım olaylar, seyahatler, sürüşler, antrenmanlar, başarılar, başarısızlıklar
• Linux üzerine bir takım eylemler ve söylemler, denemeler, incelemeler
• Teknoloji (Yazılım, Program, Uygulama oluşturma ve kullanma) hakkında gerekli gereksiz bilgiler

tüm bunlarla birlikte umarım güzel bir konsept çıkar ortaya, bu benim açımdan da önemli, yaptığım işi  beğenmez isem, sonlandırmak daha doğru geliyor.

Peki kişisel bloglar öldü mü?

Hayır! Tabi ki ölmedi, sadece içerikleri değişti.

Şu an her şey para kazanmak üzerine dönüyor.

Sosyal medyada daha fazla beğeni/takipçi/reklam anlaşması üzerinden ilerlerken,

YouTubeda daha fazla izlenme/daha uzun video/reklam anlaşması/reklam geliri üzerinden dönüyor.

Biz insanoğlu çabuk sıkılmaya başladık, kendini tekrar eden içeriklerden, gereksiz uzatılan videolardan vs... sıkılmaya başladık. Artık video özetleyen eklentiler çıkmaya başladı ki bu da bazı içerik üreticilerinin sonu demek.

Web sitelerinde de Google uzun içerikleri daha değerli kılıyor, içerik ürettiğinizde 1500+ kelimelik bir içerik üretirseniz ve bu SEO'ya uyumlu ise değerli olabilir, rakiplerinizin benzer içeriklerinin kalitesine göre de sıralamada iyi bir yer kaparsınız. SEO uyumlu içerik üretimi için bir rehber yazı oluşturmuştum, bu yazının altına iliştiriyorum.

Sonuç olarak kişisel bloglardaki kısa ve öz bilgiler, hızlı çözüm önerileri, araya katılmış gereksiz kişisel bilgiler vb.. nedenlerden bu bloglar artık görünmez oldu, görünmez oldukça da bloggerlar bu tür içerik üretmekten uzaklaştı.

İleride ne olur bilinmez, bence benim gibi  kişisel bloglar ile başlayan ve çok uzun zamandır blog yazarlığı yapan herkesin tekrar ufakta olsa kişisel blog açmalı ve içerik üretmeye devam etmeli.

"Ey okuyucu! Sen de kişisel bir blog açarak düşüncelerini paylaşmak ister misin? Yeni açar isen veya hali hazırda bir blogun var ise, yorumlarda blog adresini yazabilirsin." belki bu yazının altında kişisel blogları yeniden yükseltmeye başlayabiliriz.

• Yeni blog açmak için;  "Ücretsiz Bir Şekilde Blog Açmak veya Site Kurmak İçin Kullanılan Platformlar" yazıma bakabilirsiniz.
• Blog açtıktan sonra da SEO uyumlu ve kaliteli içerikler üretebilmek için "Kaliteli Blog İçeriği Üretmek İçin Eksiksiz Rehber" yazıma bakmanızı öneririm.

Kaliteli içerik üretildikçe kişisel bloglar her zaman yaşamaya devam edecektir.

Son olarak belirtmek istediğim bir konu var; blog yazmaya başladıktan kısa bir süre sonra, bloglarımız aracılığı ile tanıştığım Serdar'ın da bloğuna göz atmanızı öneririm, bence kendisi hala hakiki öz blog içerikleri üretmeye devam eden ender bloggerlardan birisi.

1999 yılında Win98 ile bilgisayar kullanmaya başlamış birisi olarak win11 hariç tüm windows sürümlerini kullandım.

Linux ile tanışmam ise 2010 yılında, Ubuntu 10.04 sürümü ile oldu. Geçmiş gün tam olarak hatırlamamakla birlikte sanırım 3 ya da 4 yıl sadece Linux kullandım.

Sonrasında Photoshop kullanmam gereken işlerden dolayı iş yerinde Mac, kişisel PC’imde ise Windows kullanımına geri döndüm, bu durum 2024 yılının başına kadar da devam etti.

Win11’i hiç kullanmadım ama iş yerinde kullanan arkadaşlardan edindiğim deneyim üzerine, iş yeri bilgisayarımda win11’e geçiş yapmadan win10’da devam ediyor, kişisel bilgisayarımda da win10 kullanıyor(d)um.

Ne zaman ki Microsoft’un win10’un desteğini Ekim 2025’de sonlandıracağını öğrendim, o zaman karar verdim, kişisel bilgisayarımda win11’e geçiş yapmadan Linux’a geri dönecektim.

Hangi Linux dağıtımını kullanayım diye araştırırken de 2010 yılına göre bir çok şeyin oldukça kolaylaşmış olduğunu gördüm. 

Hala Adobe desteği, Office desteği olmasa da artık onlar olmadan da yaşayabiliyordum nede olsa.

Oyun tarafına geldiğimizde ise, online oyunların bazıları haricinde bir çok online oyunu destekliyor , online olmayan oyunlarda ise daha MS'nin oyunları haricinde daha desteklemediği bir oyuna rastlamadım.

Online oyunlarda da bazı anti-cheat yazılımları nedeniyle desteklenmiyor, bence yeterince kullanım oranına ulaşılır ise, bu oyunlar da mecburen destekleyecek çözümler üreteceklerdir.

Hangi oyunları desteklediğini ProtonDB sitesinden kontrol edebilirsiniz 

Tüm bu olayları deneyimledikten sonra, o gün bugündür diyerek bir hafta sonu Linux Nobara dağıtımını kullanmaya başladım. Aslında Fedora dağıtımını kullanmayı düşünüyordum fakat uzun süre sonra Linux'a geri dönmüş birisi olarak, döner dönmez bir şeylerle uğraşmadan direk kullanmaya başlamalıyım diyerek, oyunları destekleyen Nobara dağıtımını kullanmaya karar verdim.

Linux tarafında genelde kullanıcıların yaptığı hatalardan birisi de sürekli dağıtım değiştirme/deneyimleme eğiliminde olmaları. Her dağıtım, donanımınıza göre kendince ufak tefek çözülebilir problemlerle gelebilir, bunları çözdükten sonra sisteminiz kararlı bir şekilde müdahale etmeden uzun süre kullanılabilir. 

Bu sebeple ben pek dağıtım değiştirmem, en az bir sene kullandıktan sonra gerek görür isem değiştiririm, gerek görmez isem değiştirmem. Zaten Linux'un en güzel tarafı tasarıma istediğiniz gibi müdahal ederek özelleştirebiliyor olmanız, dağıtım değiştirmeden de masaüstü ortamınızı değiştirebilir, temanızı özelleştirebilirsiniz.

Neyse konuyu fazlaca uzattım sanırım.

Statcounter'a göre Linux Temmuz 2024'te tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmış.

Temmuz 2024 için Linux'un %4,45'lik bir orana sahip olacağını gösteriyorlar ki bu şimdiye kadarki en yüksek oran.

Ağustos 2024'de bir önceki ayı da geçerek 4.55% kullanım oranına yükseldi.

İşte son bir yıllık Linux kullanım oranları (Her Ay Güncellenir)

• 23 Temmuz - %3.12
• 23 Ağustos - %3.18
• 23 Eylül - %3.02
• 23 Ekim - %2,92
• 23 Kasım - %3.22
• 23 Aralık - 3.82%
• 24 Ocak - %3,77
• 24 Şubat - %4.03
• 24 Mart - %4.05
• Nisan - 3.88%
• Mayıs - 3.77%
• Haziran - %4.05
• Temmuz - 4.45%
• Ağustos - 4.55%
• Eylül - 4.48%
• Ekim - 4.3%
• Kasım - 4.04%
• Aralık - %4.13%

Aralık - 2024 İtibari İşletim Sistemi Dağılım Oranları

2009'dan beri:

Aynı şekilde Steam anketine de baktığımızda, Linux kullanımın yavaş yavaş arttığını görebilirsiniz, SteamDeck ile birlikte bu artışın hızlandığını da söyleyebiliriz.

Yoksa Bu Sene Linux'un Yılı mı?

Masaüstünde Linux yılı olduğunu gerçekten söyleyebileceğimiz yıl bu sene mi? 

Maalesef tam olarak değil.

Fakat kullanım oranı arttıkça Linux'a yönelim devam edecektir.

Win10 desteğinin kesilmesi, Win11'in reklam dayatmaları, belki bir sonraki Windows sürümünde abonelik sisteminin gelmesi gibi bir çok nedenden dolayı çığ etkisi ile Linux'un büyümesinin artan ivme ile devam edeceğini düşünüyorum ve bence en önemlisi oyun desteğinin yaygınlaşması olacaktır.

Şimdilik ben üzerime düşeni yerine getiriyorum, Linux hakkındaki bilgi ve deneyimimi önce tazeliyor olacağım, sonra da üzerine ekleyerek bu yolda ilerliyor olacağım.

Yerimi aldım, gelişmeleri bekliyorum.

Web için yazmak diğer tüm yazı formatlarından farklıdır. Genellikle web'de gerçek bir derinlikle okumayız; kullanıcılar bilgiye hızlıca ulaşmak için tarayarak okurlar.

Yaratıcı blokajla mücadele etmek ve yeni fikirler üretmek için kullanabileceğiniz pek çok farklı teknik bulunmaktadır. Bunlardan en popülerleri mind mapping, zihin fırtınası ve freewriting'tir. Gelin, bu teknikleri daha yakından inceleyelim.

Mind Mapping (Zihin Haritalama)

Mind mapping, bir konuyu görsel olarak beyninizde haritalamaya yardımcı olan bir tekniktir. Ortaya çıkan harita, ana fikirden dallanan alt dallar ve anahtar kelimelerden oluşur. Bu sayede, bir konuyla ilgili tüm ilişkileri ve bağlantıları görsel olarak görebilir, yeni fikirler üretebilir ve sorunları daha iyi anlayabilirsiniz.

Mind mapping yaparken şu adımları takip edebilirsiniz:

1. Ana Fikir: Ortaya büyük bir kağıt veya beyaz tahta alarak, merkezine ana fikrinizi yazın.
2. Dallar: Ana fikirden çıkan dallara, bu fikirle ilgili alt başlıkları veya anahtar kelimeleri yazın.
3. Renkler ve Görseller: Farklı renkler ve görseller kullanarak haritanızı daha ilgi çekici hale getirebilirsiniz.
4. Bağlantılar: Farklı dallar arasındaki bağlantıları çizerek, fikirler arasındaki ilişkileri güçlendirin.

Kendinizi hiç boş bir ekrana bakarken tamamen sıkışmış hissettiğiniz oldu mu? Bu, meşhur yaratıcı bloktur. Fikirlerin akmasına izin vermeyen, yaratıcı dünyanızın inatçı bir bekçisi gibi görünen bu durum, birçok tasarımcı, yazar ve yaratıcı profesyonelin hayatında sıkça karşılaştığı bir sorundur.

Yaratıcı blok sadece geçici bir duraksama değil, ilhamın kaybolmuş gibi göründüğü ve yaratıcılığın ulaşılmaz hale geldiği bir durumdur. Ancak iyi haber şu ki, bu sorunu anlamak, üstesinden gelmenin ilk adımıdır.

Yaratıcı blokaj, aslında bir aksilikten ziyade bir sinyal olarak düşünülebilir. Yaratıcı yolculuğunuzda durup düşünmeye bir davet gibidir. Çoğunlukla tükenmişlik, mükemmel olma baskısı ve başarısızlık korkusu gibi faktörlerden kaynaklanır. Bu duyguları kabul etmek ve onlarla başa çıkmak, yaratıcı süreçte ilerlemenin anahtarıdır.

Bu yazıda, yaratıcı engellerinizi aşmanıza yardımcı olacak pratik ipuçları bulacaksınız. Biraz rehberlikle, fikirler ve ilham dolu bir dünyaya geri dönmenin yollarını keşfedeceksiniz. Derin bir nefes alın ve bu yolculuğa birlikte çıkalım.

Yaratıcı Blok Nasıl Aşılır? Etkili Stratejiler

1. Ortamınızı Değiştirin

Bazen sadece bir manzara değişikliği yaratıcı blokajın üstesinden gelmek için yeterli olabilir. Çalışma alanınıza bakın. Size ilham veriyor mu? Değilse, masanızı yeniden düzenleyin, yeni sanat eserleri ekleyin veya farklı bir odaya geçin. Taze bir ortam, yeni fikirlere kapı açabilir.

• Çalışma alanınızı yenileyin: Masanızı düzenleyin, yeni bir renkte duvar kağıdı kullanın veya farklı bir odaya geçin.
• Duyularınızı harekete geçirin: Hoş bir koku, sakinleştirici müzik veya doğa sesleri yaratıcılığınızı tetikleyebilir.
• Farklı bir ortam deneyin: Bir kafede, parkta veya farklı bir şehirde çalışmayı deneyin.

2. Yönetilebilir Hedefler Belirleyin

Kendinizi bunalmış mı hissediyorsunuz? Çoğu zaman yaratıcı blokaj, aynı anda çok fazla şeyle uğraştığımızda ve odak noktamızı kaybettiğimizde ortaya çıkar. Projenizi daha küçük, ulaşılabilir hedeflere bölmek, özgüveninizi artıracak ve bu engeli aşmanıza yardımcı olacaktır.

• Hedeflerinizi parçalayın: Büyük projeleri küçük, yönetilebilir adımlara bölün.
• Pomodoro Tekniği'ni kullanın: 25 dakika çalışıp 5 dakika ara vermek, odaklanmanıza yardımcı olabilir.

3. İlham Kaynaklarını Araştırın

İlham her yerde; sadece etrafınıza bakmanız yeterli. Doğada yürüyüş yapın, bir sanat galerisini ziyaret edin veya iyi bir kitaba dalın. İlham, genellikle onu aktif olarak aramadığınız anlarda gelir. Bu nedenle çevrenizdeki dünyadan esinlenin ve yeni fikirlerin kıvılcımlanmasına izin verin.

• Yeni yerler keşfedin: Doğada yürüyüş yapın, müzeleri ziyaret edin veya yeni kitaplar okuyun.
• Farklı alanlara ilgi gösterin: Sanat, müzik, tarih gibi farklı alanları keşfetmek size yeni fikirler verebilir.
• İlham panosu oluşturun: İlham verici görseller, alıntılar ve fikirleri bir araya getirin.
  

4. Farklı Yaratıcı Alanlarla Deney Yapın

Tek bir rutine sıkışıp kalmak yerine, yaratıcı süreçlerinizi farklılaştırmayı deneyin. Örneğin, bir yazarsanız çizim yapmayı, bir sanatçıysanız şiir yazmayı deneyin. Farklı alanlarda denemeler yapmak, alıştığınız yaratıcı yöntemlerin ötesine geçmenizi sağlar.

• Yaratıcılık alanınızı genişletin: Yazıyorsanız resim yapmayı deneyin, resim yapıyorsanız müzikle ilgilenin.
• Çocukluğunuza dönün: Oyun oynamak, karalama yapmak veya hayal gücünüzü kullanmak size yeni perspektifler kazandırabilir.

5. Farkındalık ve Gevşeme Tekniklerini Uygulayın

Stresli bir zihin özgürce yaratamaz. Meditasyon ve derin nefes alma gibi farkındalık teknikleri, zihninizi temizler ve yaratıcılığınızın yeniden akmasına yardımcı olur.

• Meditasyon yapın: Stresinizi azaltmak ve zihninizi sakinleştirmek için meditasyon yapabilirsiniz.
• Yoga veya hafif egzersizler yapın: Fiziksel aktivite, zihinsel sağlığınızı da olumlu etkiler.

6. Yaratıcı Bir Topluluk Oluşturun

Destekleyici bir yaratıcı ağ, ilham ve motivasyon kaynağı olabilir. Yerel veya çevrimiçi yaratıcı gruplara katılarak fikir alışverişinde bulunabilir, çalışmalarınızı paylaşabilir ve geri bildirim alabilirsiniz.

• Diğer yaratıcılarla tanışın: Atölye çalışmalarına katılın, çevrimiçi forumlarda tartışmalara katılın.
• Geri bildirim alın: Diğer insanların görüşleri size yeni fikirler verebilir.

7. Yaratıcı Rutinler Oluşturun

Tutarlı bir yaratıcı rutin geliştirmek, yaratıcılığınızı sürekli olarak beslemenin en etkili yollarından biridir. Düzenli bir çalışma alışkanlığı edinmek, yaratıcı blok ile başa çıkmanın anahtarıdır.

• Her gün yaratıcı çalışmaya zaman ayırın: Düzenli bir rutin oluşturmak, yaratıcılığınızı geliştirmenize yardımcı olur.

8. Mola Vermenin Önemini Unutmayın

Bazen geri çekilmek, ileriye doğru en iyi adımı atmanızı sağlar. Zihniniz ve bedeniniz dinlenmeye ihtiyaç duyduğunda, yaratıcı sürecinize ara vermek, yeniden enerjik ve ilham dolu bir şekilde geri dönmenizi sağlar.

• Kendinize zaman tanıyın: Yorgun veya sıkıldığınızda mola vermekten çekinmeyin.
• Farklı aktivitelerle ilgilenin: Hobilerinizle ilgilenmek, zihninizi dinlendirmenize yardımcı olabilir.

Sonuç

Yaratıcı blok ile başa çıkmak, ilhamı zorlamak yerine onu beslemekle ilgilidir. Ortamınızı değiştirerek, küçük hedefler belirleyerek, ilham arayarak ve yaratıcı bir rutine sadık kalarak bu engelin üstesinden gelebilirsiniz. Yaratıcılığınız, özgünlüğünüzün bir parçasıdır ve büyümesi için gereken özeni hak eder.

Unutmayın: Yaratıcı blokaj geçici bir durumdur. Bu ipuçlarını uygulayarak ilhamınızı yeniden keşfedebilir ve yaratıcılığınızı engelleyen duvarları yıkabilirsiniz. Kendinize güvenin ve yaratıcı sürecin tadını çıkarın!